Overslaan naar inhoud

BoToVa is gestopt: zo blijft bodemtoetsing betrouwbaar

1 juli 2026 in
TerraIndex B.V.
Sinds vandaag is BoToVa niet meer beschikbaar als landelijke toets- en validatieservice. Voor wie dagelijks met bodemtoetsingen werkt, roept dat een terechte vraag op: als de centrale service wegvalt, hoe weet je dan straks nog zeker dat een toetsing klopt? 

Dit artikel is voor alle bodemonderzoeksprofessionals, ongeacht of je onze software gebruikt. We leggen precies uit wat er precies verandert en waar je op moet letten om je toetsingen betrouwbaar en herleidbaar te houden, ongeacht met welke software je werkt. 

Omdat we merken dat er nog onduidelijkheid bestaat onder onze gebruikers, sluiten we af met een uitleg over de volwaardige toetsservice die TerraIndex heeft ontwikkeld. Hierdoor verandert er voor TerraIndex gebruikers met het stoppen van BoToVa helemaal niets. Bovendien is de TerraIndex toetsservice als API beschikbaar voor bureaus die een eigen tool of andere software gebruiken. Lees hierover onderaan deze blogpost meer. 

Wat er binnen het werkveld verandert nu BoToVa stopt

BoToVa (de Bodem Toets- en Validatieservice) was de centrale plek waar bodemtoetsingen volgens landelijke rekenregels werden uitgewerkt en gevalideerd. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (Rijkswaterstaat) beschouwt het aanbieden van zo'n toetsservice niet als wettelijke rijkstaak en laat de uitwerking over aan de markt. De broncode en documentatie zijn vrijgegeven, zodat bestaande en nieuwe diensten de functionaliteit kunnen voortzetten.
Het belangrijkste onderscheid om vast te houden: het is niet de normering die verdwijnt, maar de centrale uitvoering ervan. De rekenregels, normen en normsheets blijven bestaan. Wat verdwijnt, is de landelijke voorziening die ze voor iedereen via een centraal orgaan uitwerkte.

Drie inzichten om beter te begrijpen hoe jouw organisatie normtoetsing correct toe kan blijven passen zonder BoToVa

  1. De normering blijft, de correcte toepassing is voortaan eigen verantwoordelijkheid.
  2. De inhoud (rekenregels, grenswaarden, normsheets) verandert niet door het stoppen van BoToVa. Alleen de plek waar die inhoud wordt uitgewerkt, verschuift van een centrale service naar de markt.
  3. Standaardisatie wordt nu extra belangrijk. 
    Om interpretatieverschillen te voorkomen, is één gestandaardiseerde, goed gedocumenteerde vastlegging van de toetsingsregels nodig. Daarvoor is de Commissie Inventarisatie Toetsing (CIT) opgericht, door SIKB in overleg met de VKB en VVMA, met vertegenwoordigers uit de markt, de omgevingsdiensten en Rijkswaterstaat. De CIT legt rijks- en lokale toetsingsregels eenduidig vast binnen de Omgevingswet, inclusief de bijbehorende normen en interpretaties. Belangrijk: de CIT standaardiseert en documenteert, maar host zelf geen toetsservice.
  4. Er is ook ruimte voor verbetering. 
    De verschuiving is niet alleen risico. Regionale toetsingen die voorheen weinig aandacht kregen, kunnen nu beter worden uitgewerkt. Voor methodes zoals de overschrijdingsindex of de tussenwaarde kunnen een alternatieve oplossing worden voorgesteld.

Wat je nu concreet kunt controleren

 Een checklist voor iedereen die met bodemonderzoek werkt, los van welke software je gebruikt:
  • Weet je tegen welke versie van de rekenregels en normsheets jouw systeem toetst, en hoe die wordt bijgewerkt?
  • Kun je per toetsing herleiden welke regel en welke normwaarde is toegepast?
  • Is de toetsing in jouw systeem gevalideerd tegen de laatst bekende BoToVa uitkomsten?
  • Zijn alle kaders gedekt die jij nodig hebt (denk aan WBB, CROW 400, de Omgevingswet en BKL grondwater, en voor Vlaanderen VLAREBO)?
  • Heb je een aanspreekpunt voor interpretatievragen wanneer een toetsing niet eenduidig is?
Kun je op deze vijf punten "ja" zeggen, dan verandert er in de praktijk weinig aan de betrouwbaarheid van je toetsingen. Kun je dat niet, dan is dit het moment om in actie te komen.

En binnen TerraIndex? Wij hebben intern een volwaardige toetsservice ontwikkeld

Omdat hier veel vragen over binnenkomen, willen we onze gebruikers bij deze geruststellen. We hebben ons op het stoppen van BoToVa voorbereid en een eigen toetsservice ontwikkeld met uiterst nauwkeurig beheer, continue updates en halfjaarlijkse checks aan de rekenregels die met een expertgroep van externe marktpartijen wordt doorgenomen en gevalideerd.

De toetsservice binnen TerraIndex is onafhankelijk van BoToVa en blijft volledig beschikbaar. Het stoppen van BoToVa verandert niets voor TerraIndex gebruikers.

TerraIndex was bovendien al langer betrokken bij het beschikbaar maken van toetsingen rond de Omgevingswet, ook toen centrale voorzieningen zoals BoToVa nog niet volledig beschikbaar waren. Die ervaring brengen we in de CIT in, waarvan we actief lid zijn. Zo helpen we borgen dat toetsingen breed, eenduidig en digitaal uitvoerbaar blijven. Dat belang reikt verder dan onze eigen gebruikers: een eenduidige, goed gedocumenteerde toetsing is winst voor het hele werkveld.

Goed om te weten, de TerraIndex toetsservice kan ook worden aangeroepen als API. Hiermee kun je toetsen ook als je de TerraIndex software niet gebruikt, maar bijvoorbeeld eigen gemaakte software of andere tools. Je kunt de TerraIndex toetsservice dus in laten bouwen in eigen of andere applicaties.

Herleidbare data is de sleutel, ongeacht met welke software je werkt

Het einde van BoToVa is geen einde van betrouwbaar toetsen. De normering blijft, maar de uitwerking verschuift naar de markt. Wat telt is standaardisatie, herleidbaarheid en validatie, zodat dezelfde dataset overal tot dezelfde, navolgbare uitkomst leidt. Wie dat op orde heeft, heeft in de praktijk weinig hinder van het stoppen van de BoToVa.

Meer lezen?

Lees ook onze verdiepende blog over de CIT en de standaardisatie van toetsingsregels.


Onze nieuwste inhoud

Kijk wat er nieuw is in ons bedrijf!

Je dynamische snippet wordt hier weergegeven... Dit bericht wordt weergegeven omdat je niet genoeg opties hebt opgegeven om de inhoud op te halen.
Deel deze post

Nieuws en ontwikkelingen

 
Je dynamische snippet wordt hier weergegeven... Dit bericht wordt weergegeven omdat je niet genoeg opties hebt opgegeven om de inhoud op te halen.

News & Developments


 
Je dynamische snippet wordt hier weergegeven... Dit bericht wordt weergegeven omdat je niet genoeg opties hebt opgegeven om de inhoud op te halen.

Actualités et évolutions


 
Je dynamische snippet wordt hier weergegeven... Dit bericht wordt weergegeven omdat je niet genoeg opties hebt opgegeven om de inhoud op te halen.